C) ойлау диалектикасы

Тарау

1)Сананың пайда болуы мен дамуын зерттейтін философиялық ілім -

A) Материализм

B) Солипсизм

C) Дуализм

D) Идеализм

E) Агностицизм

2)Бейнелеу дегеніміз

A) тек табиғатта орын алатын процесстер

B) материяның жалпы қасиеті

C) кез-келген заттың тікелей көшірмесі

D) қоғамда ғана жүзеге асатын материяның жалпы қасиеті

E) адам миының функциясы

3)Тілге байланысты дұрыс анықтаманы көрсетіңіз

A) адамдар ойлап шығарған шартты белгілер

B) объектінің сыртқы белгілері

C) ойдың материалдық формасы

D) жануарлар араснында қарым-қатынас жасау қүралы

E) символдар жүйесі

4)Қоғамдық сананың негізгі деңгейлері – бұл

A) әдеттегі және діни сана

B) діни және мифологиялық сана

C) ғылыми және діни сана

D) әдеттегі және теориялық сана

E) діни және философиялық сана

5)Шындықты мақсатты түрде бейнелейтін, тек адамға тән және тілмен байланысты мидың жоғарғы қасиеті

A) Түйсік

B) Түсінік

C) Ұғым

D) Пікір

E) Сана

6)Маркстік тұрғыдан сананың анықтамасы:

A) Ми қызметі

B) Рефлекске негізделген психикалық іс-әрекет

C) Абсолютті рухтың көрінуі

D) Жоғары ұйымдасқан материяның жемісі

E) Заттардың нақты қасиеттерін толықтыру

7) «Сезімдік элементтердің бізге белгілі байланыстары ғана материя» деп тұжырымдайтын ағым -

A) волюнтаризм

B) объективті идеализм

C) марксизм

D) субъективті идеализм

E) дуализм

8) «Материя – адамның сезінуіне берілетін, көшірілетін, суретке түсірілетін, оның сезімдерімен бейнеленетін, олардан тәуелсіз өмір сүретін объективтік шындықты білдіретін философиялық категория» деп келетін материяның классикалық анықтамасы -

A) К. Маркстікі

B) В.И. Лениндікі

C) Г. Гегельдің

D) И. Канттың

E) Л. Фейербахтікі

9) Материяның философиялық анықтамасы, бұл –

A) табиғи заттар мен құбылыстардың әлемі

B) физикалық макро және микро әлем

C) барлығы неден тұрады, сол түпнұсқа, түпнегіз

D) объективтік шындықты бейнелейтін категория

E) көзге көрінетін заттар әлемі

10) „Болмыс” категориясы -

A) Санадан тыс және объективті түрде өмір сүретін, дамитын бізді қоршаған орта

B) Адам тани алатын заттар мен құбылыстар әлемі

C) Бүкіл әлем, ғарыш, заңдылықтар әлемі

D) Объективті және субъективті шындық

E) Барлық табиғи құбылыстар және космос

11) Материяның өмір сүру формалары

A) энергия және күш

B) күш пен қажеттілік

C) уақыт пен кеңістік

D) жұлдыздар мен галактика

E) қозғалыс пен тұрақтылық

12)Кеңістіктің құрылымы неден қалыптасады

A) Болмыстың объективті мазмұны мен субъективтік қатынастарының байланысынан

B) Объектілердің және олардың қалыптарының бірінің қасына бірі жайғасып тұруының тәртібінен

C) Абсолютті жағдайдың формасы мен көлемінен

D) Дүниетанымның абсолютті формасының пайда болуынан

E) Шындықты танудың формасының нақтылығынан

13) Философияның негізгі екі бағытын көрсетіңіз

A) материализм және идеализм

B) диалектика және метафизика

C) дуализм және логика

D) онтология және гносеология

E) агностицизм және скептицизм

 

Тарау

1) Ортағасырлық мұсылмандық Шығыс философиясының алғышарттары болып саналады

A) Платон мен Аристотель философиясы және жаратылыстану ғылымдары

B) Ортағасырлық батыс елдерінің философиялық ойлары

C) Конфуцийдің гуманистік философиялық дүниетанымы

D) Үнді халқының діни-философиялық мұралары

E) Ислам дінінің пайда болуы

2) Өзінің ғылыми ізденістерін астрологиямен болашақты болжау ісімен ұштастырған

A) Аристотель

B) Әл-Фараби

C) Абай

D) Ибн-Сина

E) Әл-Кинди

3) Ибн Сина философияны қандай бөлімдерге бөлді

A) Материализм, идеализм, дуализм

B) Физика, логика, метафизика

C) Этика, эстетика, метафизика

D) Саясат, дін, тарих

E) Экономика, нарық, мораль

4) Ортағасырлық араб тіліндегі философиядағы тарикат ұғымының мағынасы

A) Адамның әдептілік-психологиялық кемелденуі

B) Исламдағы аскетизмді уағыздау

C) Ғылым мен философияны діннен бөлу

D) Құдайға жүрегімен қосылу

E) Бір құдайға құлшылық

5) Исламдағы аскеттікті уағыздаушы ортағасырлық діни-мистикалық ілім

A) Сопылық

B) Таза ағайындар

C) Перипатетизм

D) Калам

E) Аверроизм

6) Арабтілді философиясындағы «Қайырымды қала тұрғындары»еңбегінің авторы

A) Әл-Кинди

B) Әл-Бируни

C) Ибн-Сина

D) Әл-Фараби

E) Ибн-Рушд

7) Арабтілді философиясының негізгі бағыттарына жатпайтын ілім:

A) Таза ағайындар ілімі

B) Сопылық

C) Шығыс перипатетизмі

D) Схоластика

E) Мұсылмандық ортодоксальды философиясы

8) Сопылықтың негізін қалаушы

A) Әл-Бируни

B) Ибн-Сина

C) Әл-Кинди

D) Әл-Фараби

E) Әл-Ғазали

9) Әл-Фараби төмендегі қай бағыттың өкілі

A) Таза ағайындар ілімі

B) Сопылық

C) Схоластика

D) Шығыс перипатетизмі

E) Түрік сопылығы

10) Ортағасырлық араб-мұсылмандық дәуірдің көрнекті философы, әрі дәрігері, «Дәрігерлік ғылым тағлымының» авторы

A) Әл-Ғазали

B) Ибн-Рушд

C) Әл-Фараби

D) Ибн-Сина

E) Әл-Кинди

11) Таным теориясында Ибн-Сина нені негіздеген

A) Сезімдік танымды

B) Интуитивтік танымды

C) Рационалдық танымды

D) Тәжірибені

E) Тәжірибеге дейінгі білімді

12) Өзінің ғылыми ізденістерін астрология және болашақты болжау ісімен ұштастырған

A) Әл Фараби

B) Әл Кинди

C) Ибн Рушд

D) Әл Ғазали

E) Әл Бируни

13) Сопылықтың сатыларын көрсетіңіз

A) фикх, таухид, зікір, бақи

B) мағрифат, шариат, тариқат, хақиқат

C) мағрифат, шариат, саясат, құқық

D) ғылым, эстетика, мораль, дін

E) адамшылдық, ізгілік, игілік, тазалық

 

Тарау

1) Табиғат, қоғам және ой дамуының неғұрлым жалпы заңдары туралы ғылым:

A) метафизика

B) синергетика

C) диалектика

D) философия

E) схоластика

2) 19 ғ. қай Батыс Еуропалық философ өзінің диалектикалық әдісінде диалектиканың, логиканың, таным теориясының бірлігі принципін ашты

A) Е. Дюринг

B) Ф. Энгельс

C) Л. Фейербах

D) Г.Гегель

E) К. Маркс

3) Қозғалыс философиялық категория ретінде, бұл –

A) материяның өмір сүру әдісі

B) бір нүктеден басқаға орын ауыстыру

C) механикалық өзара әрекеттер

D) сапалы өзгерістер

E) пайда болу және бұзылу

4) Детерминизм – бұл:

A) Себеп-салдарлық бойынша сызықтық тәуелділікті мойындау

B) Себеп-салдарлық бойынша сызықтық тәуелділікті терістеу

C) Құбылыстар мен үрдістердегі себептілікті мойындау

D) Ерік бостандығын мойындау

E) Ұғымдар мен символдардың үйлестілігі

5)Нақтылықты даму, біртұтастылық, объективтілік, байланыстар принципі сай философиялық әдіс

A) Теорема

B) Парадигма

C) Концепция

D) Әдіснама

E) Диалектика

6) Төменде келтірілген анықтамалардың қайсысы диалектиканы материалистік тұрғыдан түсінуге сәйкес келеді

A) Пікірталас және диалог өнері

B) Заттар мен құбылыстарды аяқталған және өзгермейтін, бір-біріне тәуелсіз деп қарастыратын ойлау әдісі

C) Ұғым, пікір, ой тұжырымы ойлау сияқты актілерін зерттейтін ғылым

D) Табиғат, қоғам және ойлау дамуының неғұрлым жалпы заңдары туралы ғылым

E) Заттарды түрге және топтарға бөлу, ұғымдарды классификациялау өнері

7) Әлемнің өзіндік қозғалысы мен даму көздерін ашатын заң:

A) Қарама-қарсылықтың күресі және бірлігі заңы

B) Қарама-қайшылық заңы

C) Сан өзгерістердің сапалыққа өзара өту заңы

D) Терістеуді терістеу заңы

E) Мән және құбылыс

8) XIX ғ неміс философиясында идеалистік диалектикалық дәстүрдің негізін қалаған

A) Фихте

B) Гегель

C) Ф. Бэкон

D) Лейбниц

E) В.И. Ленин

9) Философиялық категориялар – бұл

A) Объектілер мен құбылыстарды классификациялау әдістері

B) Адамдардың іс-әрекетінің идеялдық формалары, олар ойша жүзеге асады

C) Материяның болмыстық формалары

D) Заттық-практикалық іс-әрекеттердің идеялдық формалары

E) Объектілер мен құбылыстардың бөліну тәсілдері

10) «Қозғалыс – ұзындық, енділік, тереңдік сияқты нақты қасиет» - деп атаған:

A) Руссо

B) Дидро

C) Гольбах

D) Ламетри

E) Гассенди

11) Өлшем дегеніміз не

A) сан мен сапаның бірлігін бейнелейтін философиялық ұғым

B) кез-келген санды өлшеуге қолданатын математикалық түсінік

C) заттың, құбылыстың, үрдістің сандық анықтамасын бейнелейтін ғылыми көрсеткіш

D) өлшем- заттық қасиеттер жиынтығы

E) өлшем- ойлауда ғана өмір сүретін абстарктілі категория

12) Мазмұн және форма диалектикасының мәні

A) ойлау мен мазмұндауды ғана басшылыққа алу

B) мазмұн мен форма бір-бірінен тәуелсіз өмір сүрдеі

C) олар бір-біріне тәуелді, абстрактілі емес күйде әрекет етеді

D) мазмұн заттың тұрақтылығы, форма оның өзгергіштік жағы

E) форма белсенді, ол мазмұнды жасайды, ал мазмұн формаға бағынады

13) Субъективті диалектика дегеніміз

A) табиғат диалектикасы

B) жалпы даму диалектикасы

C) ойлау диалектикасы

D) тірі ағзалар диалектикасы

E) ғылым диалектикасы

Тарау

1) Сан өзгерісінің сапалыққа өту заңы нені білдіретінін көрсетіңіз

A) Даму көзін

B) Даму бағытын

C) Даму нәтижесін

D) Даму құрылымын

E) Даму шегін

2) Диалектиканың формаларын көрсетіңіз

A) антикалық және философиялық

B) діни және ғылыми

C) тұлғалық және тарихи

D) идеалистік және материалистік

E) метафизикалық және материалистік

3) Аристотельдің пікірінше диалектика ілімін ең алғаш дамытқан ойшыл

A) Зенон

B) Сократ

C) Платон

D) Протагор

E) Гераклит

4) Диалектика қай елде алғаш пайда болды

A) Ертедегі Римде

B) Вавилонда

C) Көне Грецияда

D) Будда монастырларында

E) Орта ғасыр кезеңінде

5) Қарама-қарсылықтардың сәйкестігін мойындайтын стихиялық және қарапайым диалектика қай кезеңге тән

A) қайта өрлеу кезеңіне

B) антикалық кезеңге

C) материалистік бағытқа

D) орта ғасырларға

E) жаңа дәуір кезеңіне

6) Заттың, процестің сыртқы, байқалатын сипаттарын бейнелейтін категория

A) Құбылыс

B) Мән

C) Кездейсоқтық

D) Кеңістік

E) Уақыт

7) Диалектикалық терістеу дегеніміз

A) сызықтық даму әдісі

B) ескінің жаңамен ауысуы

C) ескінің жағымды белгілерін сақтап қалу

D) жаңаның ескіні лақтырып тастауы

E) шеңбер бойынша қозғалу әдісі

8) Даму анықтамаларының диалектика бағытына сәйкес келетінін көрсетіңіз

A) бұл – обьектінің сандық өзгеруі

B) бұл – байқауға болатын ке келген қозғалыс

C) бұл – неғұрлым жетілмегеннен соғұрлым жетілуге қарай болатын қозғалыс

D) бұл – күрделіден қарапайымға, алғашқы күйге қайта оралу

E) бұл – обьект күйінің кішіреюі және ұлғаюы

9) Диалектиканың этимологиялық мағынасы

A) диалог және пікір айту (пікірталас) өнері

B) заттар мен құбылыстарды аяқталған және өзгермейтін деп қарастыратын ойлау әдісі

C) түсінік, пікір, ой тұжырымы сияқты ойлау актілерін зерттейтін ғылым

D) себеп-салдарлық байланыс

E) заттарды мен түрлерге бөлу, түсініктерді классификациялау өнері

10) Диалектиканың дұрыс анықтамасы –

A) бұл – әлемді тану мүмкіндігін терістейтін ілім

B) бұл – әртүрлі философиялық көзқарастардың араласуы

C) бұл – болмыстың дамуы және әмбебаптық байланысы жайлы ілім

D) бұл – дәлелдеулерде дұрыс емес тұжырымдарды қолдану

E) бұл – құндылықтар туралы ілімге арналған философия ілімі

11) Диалектиканың негізгі категорияларын («жұп категориялары») негіздеген -

A) И.Кант

B) Г.Гегель

C) Л.Фейербах

D) И.Фихте

E) Ф.Шеллинг

12) Категория дегеніміз –

A) Әлемнің өзіндік қозғалысымен даму көзі

B) Жалпы түсінік тәжірбиелік қызметтің идеалды білімнің, табиғаттың жалпы байланысын көрсетеді

C) Нақтылы даму, біртұтастылық, объективтілік, байланыстардың жиынтығы

D) Құбылыстардың жалпы заңдылығы

E) Циклдік даму үрдісі

13) Қайшылықтар дүниені қозғаушы күш болып табылады және қайшылықтарсыз даму жоқ деп ұйғарған философ

A) Ф.Бэкон

B) Ж.П.Сартр

C) И. Кант

D) Г. Гегель

E) И. Фихте

 

Тарау

1) «Бір өзенге екі рет енуге болмайды», «Бәрі өзгермелі, бәрі ағысты» айтылымдарының авторы

A) Пифагор

B) Фалес

C) Парменид

D) Гераклит

E) Сократ

2) Диалектиканың мәнін білдіретін ережені көрсетіңіз

A) диалектика дегеніміз қозғалыс